czwartek, 31 stycznia 2019 07:56

Badania dermatologiczne produktów kosmetycznych – konieczność czy dobra wola?

Napisane przez Łucja Pijarczyk


Oceń ten artykuł
(1 głos)

Produkty kosmetyczne to wyroby, których używamy powszechnie każdego dnia od najmłodszych lat. Stosowanie kilku produktów i nakładanie ich jednocześnie powoduje, że skóra jest narażona na codzienny kontakt z dużą ilością substancji chemicznych, wchodzących w skład kosmetyków. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009, dotyczące produktów kosmetycznych, mówi: produkt kosmetyczny udostępniany na rynku powinien być bezpieczny dla zdrowia ludzi w normalnych lub dających się przewidzieć warunkach stosowania.

Ustawa jasno przedstawia informacje dotyczące zakazu stosowania substancji uznanych za rakotwórcze, mutagenne lub działające szkodliwie na rozrodczość, a także komórek, tkanek i innych substancji pochodzących z ciała ludzkiego. W ustawie widnieje wykaz substancji niedozwolonych do stosowania w kosmetykach, dozwolonych do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, warunkach i zakresie stosowania, a także dozwolonych do stosowania: substancji konserwujących, barwników i substancji promieniochronnych.

Restrykcyjne przepisy prawne i przestrzeganie uregulowań przez koncerny kosmetyczne spowodowały, że na przestrzeni ostatnich lat występowanie objawów niepożądanego działania kosmetyków znacznie się zmniejszyło.

Przeprowadzając ocenę toksykologiczną surowców i produktów kosmetycznych, bierze się pod uwagę absorpcję przez skórę, działanie drażniące, działanie uczulające, mutagenność, rakotwórczość, toksyczność doustną lub inhalacyjną.

Do 11 marca 2013 r. praktykowane były badania na zwierzętach zarówno surowców kosmetycznych, jak i gotowych wyrobów kosmetycznych w celu wyłączenia własności drażniących, uczulających i fototoksycznych. Obecnie ustawa zabrania przeprowadzania testów na zwierzętach dla gotowych produktów i zaleca zastąpienie badań na zwierzętach metodami alternatywnymi przyjętymi i uznanymi w Unii Europejskiej, np. testami z udziałem probantów. Kolejną możliwością wykonania testów in vivo jest sprawdzenie skuteczności produktów kosmetycznych zgodnie z wymogiem potwierdzenia deklarowanego działania kosmetyku.

Aby wykluczyć własności drażniące, uczulające substancji i kosmetyków przeprowadza się testy diagnostyczne, takie jak:
• naskórkowe testy płatkowe – patch tests;
• test ROAT.

Testy kontaktowe są najpowszechniej stosowanymi metodami w diagnostyce alergii przebiegającej. Polegają na wykonaniu zamkniętych testów płatkowych, czyli bibułki nasączone badanym preparatem nakłada się na skórę pleców pod okluzją. Kontakt z badanym preparatem trwa 48 godzin, następuje pierwszy odczyt, końcowy odczyt następuje po 96 godzinach od nałożenia testu.

Test ROAT (z ang. repeated open application test) wykonuje się, nakładając kilkakrotnie substancję badaną na skórę. Odczyn alergiczny zwykle pojawia się po 5–7 dniach.

Najczęściej występującym objawem działania uczulającego kosmetyków jest alergiczny wyprysk kontaktowy, który częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Jego wystąpienie jest zależne od:
• właściwości uczulających alergenu;
• stężenia alergenu;
• miejsca aplikacji;
• stanu skóry;
• czasu aplikacji – częściej alergię wywołują kosmetyki dłużej pozostające na skórze niż kosmetyki spłukiwalne.

Do najczęściej uczulających substancji, które wchodzą w skład produktów kosmetycznych, zalicza się: substancje zapachowe (kompozycje, olejki eteryczne czy aromaty), barwniki oraz konserwanty. Silne właściwości uczulające wykazują ekstrakty roślinne.

Na rynku kosmetycznym dostępna jest szeroka gama produktów dla kobiet, mężczyzn, osób starszych czy noworodków. Poza właściwościami pielęgnacyjnymi, myjącymi czy odżywczymi kosmetyki mogą wywołać objawy niepożądane, takie jak reakcja alergiczna, podrażnienie.

Obowiązujące prawo kosmetyczne nie precyzuje jasno obowiązku wykonania badań dermatologicznych przez wytwórców. Konieczność wykonywania badań należy do decyzji safety assessora wykonującego raport bezpieczeństwa produktu, który wykonuje ocenę toksykologiczną poszczególnych składników, analizując ocenę ryzyka w oparciu o dawkę narażenia, a także specyfikę samego konsumenta. W jednym z punktów oceny bezpieczeństwa umieszcza się informacje dotyczące przeprowadzonych badań.

Producentów kosmetyków można podzielić na dwie grupy: pierwszą, dla której wykonanie badań dermatologicznych nie podlega dyskusji oraz drugą, dla której wykonanie takich badań jest dobrowolne i pozostają oni tylko przy ocenie bezpieczeństwa.

Łucja Pijarczyk
ACC Chemicals sp. z o.o.

Czytany 2725 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 31 stycznia 2019 08:00