czwartek, 31 stycznia 2019 08:06

Metody komputerowe jako alternatywa dla badań na zwierzętach

Napisane przez QSAR Lab Sp. z o.o.


Oceń ten artykuł
(1 głos)

W 2007 r. wprowadzono w Unii Europejskiej dokument, który zrewolucjonizował proces wprowadzania na rynek substancji chemicznych. Mowa oczywiście o Rozporządzeniu w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów, czyli rozporządzeniu REACH. Wymusiło ono na producentach oraz importerach obowiązek określenia potencjalnego ryzyka stwarzanego przez produkt zarówno dla zdrowia człowieka, jak i środowiska naturalnego.

Aby wprowadzić na rynek nowy produkt, należy przygotować dokumentację rejestracyjną, zawierającą informację o jego właściwościach fizykochemicznych, a także (w uzasadnionych przypadkach) o potencjalnej toksyczności, działaniu mutagennym, rakotwórczym lub szkodliwym na rozrodczość. Opracowanie tak dokładnej dokumentacji wiąże się z dwoma problemami. Po pierwsze, przeprowadzenie znacznej ilości badań eksperymentalnych oznacza poniesienie dużych kosztów, związanych nie tylko z samym badaniem, ale również z zapleczem administracyjnym. Całkowity koszt rejestracji może wynosić od 40 000 do 85 000 euro, co w wypadku mniejszych przedsiębiorstw może stanowić istotną barierę,a w konsekwencji oznaczać brak nowego produktu w ofercie sprzedażowej. Kolejny negatywny aspekt jest związany z koniecznością przeprowadzania badań na zwierzętach w celu uzyskania informacji niezbędnych w dossier substancji (dotyczy substancji zarejestrowanych w ilości co najmniej 100 ton). Szacuje się, że około 12 milionów kręgowców poddawanych jest badaniom w celach naukowych, komercyjnych oraz związanych ze zmianami w przepisach prawnych.

Najwięcej eksperymentów na zwierzętach przeprowadzanych jest w Wielkiej Brytanii, Niemczech oraz Francji, pomimo zapisów w rozporządzeniu REACH, takich jak: „Nowe badania na kręgowcach są przeprowadzane lub proponowane we wniosku tylko w ostateczności, jeśli wszystkie inne źródła danych zostały wyczerpane”. Jako „inne źródła” można traktować tzw. metody alternatywne, m.in. metody komputerowe.

Wśród metod komputerowych rozporządzenie REACH wymienia takie metody jak jakościowe lub ilościowe modele zależności struktura- aktywność QSAR (ang. Quantitative Structure-Activity Relationship) oraz szacowanie przekrojowe (ang. read-across). Ponadto wśród metod wykorzystywanych do określenia toksyczności danych związków można wyróżnić systematyczne badanie zależności struktura-aktywność w oparciu o wiedzę ekspercką (ang. knowledge-based SAR systems), dokowanie molekularne (ang. molecular docking/coupling) oraz modele farmakokinetyczne (ang. physiology-based pharmacokinetic, PBPK). Każda z wymienionych metod może pomóc w zrozumieniu mechanizmu procesów biologicznych, na przykład w celu wyjaśnienia, dlaczego określony związek wykazuje pewien rodzaj/poziom toksyczności. Jednak wybór metody do określenia toksyczności związku zależy zwykle od...

Czytany 737 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 31 stycznia 2019 08:09