Zakończenie dotychczasowej działalności w formie kwartalnej

Drodzy Czytelnicy,

z dniem 1 stycznia 2022 roku kończymy wydawanie Kwartalnika Chemicznego: Prawo i Wiedza w formie kwartalnej. Dotyczy to zarówno prenumeraty elektronicznej, jak i drukowanej. Niebawem dostępna będzie możliwość zakupu wydań archiwalnych w wersji drukowanej oraz elektronicznej.

Zespół redakcyjny
Kwartalnik Chemiczny: Prawo i Wiedza

poniedziałek, 07 stycznia 2019 12:32

Paczkowany czy nie? Powszechne błędy zapisu ilości nominalnej produktu

Napisane przez Michalina Świerczyńska


Pobierz załącznik:
Oceń ten artykuł
(3 głosów)

W niniejszym artykule podjęto temat dotyczący powszechnych błędów dotyczących zapisu na etykiecie ilości nominalnej produktu paczkowanego. Ponadto opisano problemy dotyczące stosowania na etykietach znaku „e” oraz oznakowania produktów w opakowaniach aerozolowych.

Towar paczkowany, czyli co?
Zgodnie z definicją, zawartą w art. 2 pkt 1 ustawy z 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1161, z 2018 r. poz. 650), za towar paczkowany należy uznać każdy produkt umieszczony w opakowaniu jednostkowym dowolnego rodzaju, jeśli ilość nominalna produktu jest jednakowa dla całej partii i nie przekracza 50 kg lub 50 L. Ponadto ilość ta musi być odmierzona bez udziału nabywcy oraz nie może zostać zmieniona bez naruszenia opakowania.

Dla przykładu: towarem paczkowanym będzie ser żółty w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej jednakowej dla całej partii, np. 250 g, ale nie będzie nim ten sam rodzajowo ser żółty zapakowany na stoisku przez sprzedawcę na życzenie klienta o masie netto 250 g (odmierzenie przy udziale nabywcy, a np. kolejny klient może mieć życzenie zakupu innej ilości).

Towarami paczkowanymi są zarówno produkty spożywcze, jak również produkty chemiczne, produkty kosmetyczne i wiele innych. Przykładem jest płyn do mycia naczyń, mydło w płynie o ilości nominalnej, jednakowej dla całej partii (np. 1 L), worek cementu budowlanego o ilości nominalnej jednakowej dla całej partii 50 kg, ale nie jest już nim partia węgla workowanego o ilości nominalnej 60 kg. Towarem paczkowanym jest także suplement diety oznaczony na opakowaniu ilością nominalną jednakową dla całej partii, np. 50 g (może być dodatkowo oznaczony ilością sztuk), ale nie jest nim opakowanie tabletek w blistrze o liczności 25 szt. (nieoznaczone dodatkowo masą nominalną).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o towarach paczkowanych oznakowanie umieszczone na towarach paczkowanych powinno być łatwe do odczytania i dobrze widoczne, a także wykonane w sposób niedający się usunąć bez uszkodzenia opakowania. Poza wymaganiami dotyczącymi oznakowania produktów, określonymi w odrębnych przepisach, towary paczkowane wprowadzane do obrotu powinny posiadać nazwę produktu, ilość nominalną produktu oraz firmę (paczkującego, zlecającego paczkowanie, sprowadzającego lub importera).

Ilość nominalna towaru
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 20 lipca 2009 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych precyzuje formę zapisu oznakowania ilości nominalnej. Może być ona poprzedzona dodatkowym zapisem: objętość netto, masa netto lub zawartość netto. Mimo że ten akt prawny jest stosowany od prawie 10 lat, nadal zdarzają się błędy. Firmy niekiedy stosują zapis: masa, waga, ciężar, pojemność. Zapisy takie nie są poprawne. Pojemność opakowania może być stosowana w uzupełnieniu do informacji o ilości nominalnej, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. w odniesieniu do szklanych słoików o ilości nominalnej 600 g produktu, a pojemności opakowania (niejako całkowitej słoika) 900 ml.

 Ilość nominalną produktu w opakowaniu wyraża się, w zależności od konsystencji danego produktu, w następujących jednostkach:
- objętości – w przypadku konsystencji płynnej (np. płyn do płukania tkanin);
- masy – w przypadku konsystencji stałej, półpłynnej, mazistej, stanowiącej mieszaninę stałej i płynnej albo stanowiącej część stałą z mieszaniny stałej i płynnej (np. masło kakaowe do ciała).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki dopuszcza stosowaną powszechnie praktykę handlową dla danych towarów paczkowanych, w szczególności ilość nominalna produktu o konsystencji płynnej może być wyrażana w jednostkach masy, a produktu o konsystencji stałej lub półpłynnej w jednostkach objętości, jeżeli użyte jednostki będą stanowić dokładną i wystarczającą informację dla nabywcy. Tym samym ilość nominalna w odniesieniu do ziemi do kwiatków jest wyrażana w litrach, zaś woda utleniona jest sprzedawana w buteleczkach z zapisem 100 g.

Produkty aerozolowe
W tym miejscu warto wspomnieć o produktach w opakowaniach aerozolowych. Na każdym wyrobie aerozolowym umieszcza się w sposób widoczny, czytelny i trwały masę netto zawartości i pojemność netto (w odniesieniu do drugiej wartości sformułowano prawne zastrzeżenie). Dopuszcza się niepodawanie masy netto w przypadku, gdy wyrób aerozolowy zawiera informację o całkowitej pojemności opakowania. Informacja ta musi zostać zapisana w taki sposób, aby nie została pomylona z zapisem ilości nominalnej – nominalnej zawartości objętości pojemnika. Podsumowując, w praktyce opakowanie np. lakieru do włosów posiada zapis (wartość 303 umieszczona w ramce oznacza całkowitą pojemność opakowania podaną w mililitrach): Zawartość netto: 250 ml 303

Nazwy i oznaczenia jednostek miar
Nazwy i oznaczenia jednostek miar stosowane w oznakowaniu towarów paczkowanych określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia, zaś załącznik nr 2 wskazuje minimalną wysokość cyfr i liter. Co ważne, wartość liczbowa ilości nominalnej towaru paczkowanego może zawierać ułamek dziesiętny z nie więcej niż trzema cyframi po przecinku. Analizując zapisy na etykietach produktów dostępnych na rynku, można zauważyć:
- niewłaściwy zapis jednostki miary mililitr w postaci ML (poprawny zapis ml lub mL);
- zbyt mały rozmiar cyfr i liter w oznakowaniu ilości nominalnej – w szczególności dotyczy to niewielkich produktów;
- brak odstępu między wartością liczbową a jednostką miary wyrażenia (liczba, spacja, oznaczenie jednostki miary jest w rozumieniu SI wyrażeniem i podlega powszechnie obowiązującym regułom gramatycznym) – niepoprawny zapis: 100ml;
- stosowanie kursywy w zapisie ilości nominalnej – np. 100 ml;
- uwzględnianie liczby mnogiej – niepoprawny zapis: 3 L-y.

Powyższe zasady dotyczą oznaczenia ilości nominalnej na opakowaniu towarów paczkowanych, ale także każdego miejsca opakowania, gdzie stosowane są jednostki miar, np. przy podawaniu informacji o dozowaniu proszku do prania lub wskazywaniu zawartości substancji czynnej zawartej w produkcie biobójczym. Dopuszczalne jest stosowanie dodatkowych oznaczeń wyrażonych w jednostkach miar innych niż legalne jednostki (wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia), co jest ważne w przypadku produktów udostępnianych na różnych rynkach, np. także w Rosji, czy produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych. Oznaczenie wyrażone w legalnej jednostce miary ma charakter nadrzędny, w szczególności musi być wyrażane znakami nie mniejszymi niż znaki wyrażające inną jednostkę miary. Tym samym błędny jest zapis: 1,76 oz / 50 g, zaś właściwy np. 5 g (5 г). Wiele firm ma wątpliwości dotyczące oznaczania ilości nominalnej opakowania tabelek do zmywarki, kostek toaletowych pakowanych po kilka sztuk. Ustawa o towarach paczkowanych wprost wskazuję, że jeżeli opakowanie jednostkowe zawiera dwa pojedyncze opakowania lub więcej (np. tabletka do zmywarki zapakowana w folię ochronną), nieprzeznaczone do oddzielnej sprzedaży, ilości nominalne mają zastosowanie do opakowania jednostkowego, czyli wskazujemy np. 600 g. Możemy w nawiasie dodatkowo wskazać (40 x 15 g).

Znak „e” na towarach paczkowanych
W kontekście błędnego oznakowania należy również przybliżyć kwestię oznaczania towarów paczkowanych znakiem „e”. Znak „e” stosuje się do towarów paczkowanych spełniających odpowiednie wymagania, wprowadzanych do obrotu w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej wyrażonej w jednostkach masy lub objętości, która jest nie mniejsza niż 5 g lub 5 ml i nie większa niż 10 kg lub 10 L. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o towarach paczkowanych paczkujący lub zlecający paczkowanie może na własną odpowiedzialność oznaczać znakiem „e” towary paczkowane, jeżeli procesy kontroli paczkowania produktów spełniają warunki określone w rozdziale nr 3 ustawy.

Bardzo często zdarza się, że firma nie posiada prawnie określonego systemu kontroli zgodności i stosuje zapis naśladując działania konkurencji. Dodatkowo należy pamiętać, że znak „e” (o wysokości co najmniej 3 mm) umieszcza się na opakowaniu obok oznaczenia nominalnej masy lub objętości i posiada on prawnie określony wygląd (wzór znaku „e” określa załącznik nr 3 do ustawy o towarach paczkowanych), a umieszczanie na opakowaniach znaków podobnych do znaku „e” jest zabronione i może skutkować karą grzywny. Często zdarza się, że znak „e” umieszczany jest na produktach importowanych o ilości nominalnej mniejszej niż 5 g lub 5 ml. Zgodnie z art. 21 ustawy, towary paczkowane oznaczone znakiem „e” na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego (i wprowadzone tam do obrotu) są dopuszczone do obrotu na terytorium RP bez konieczności przeprowadzania dodatkowej kontroli, a przedsiębiorcy dystrybuujący takie towary nie podlegają obowiązkowemu zgłoszeniu do organów administracji miar.

W kolejnej części cyklu zostanie omówiony temat zgłoszenia faktu paczkowania, importu lub sprowadzania towarów, odpowiedzialności za zgodność ilości rzeczywistej produktu oraz prowadzonych kontrolach przedsiębiorców. Zachęcamy do lektury.

Czytany 3724 razy