Zakończenie dotychczasowej działalności w formie kwartalnej

Drodzy Czytelnicy,

z dniem 1 stycznia 2022 roku kończymy wydawanie Kwartalnika Chemicznego: Prawo i Wiedza w formie kwartalnej. Dotyczy to zarówno prenumeraty elektronicznej, jak i drukowanej. Niebawem dostępna będzie możliwość zakupu wydań archiwalnych w wersji drukowanej oraz elektronicznej.

Zespół redakcyjny
Kwartalnik Chemiczny: Prawo i Wiedza

środa, 11 kwiecień 2018 08:39

Na celowniku: antypireny

Napisane przez dr Tomasz Gendek


Pobierz załącznik:
Oceń ten artykuł
(3 głosów)

Gwałtowna ekspansja przemysłu tworzyw sztucznych, które opanowały niemal wszystkie dziedziny życia, pociągnęła za sobą równie gwałtowny wzrost zagrożenia pożarowego. Aby temu zapobiec, do tworzyw sztucznych – na różnych etapach ich produkcji – dodaje się substancje chemiczne, które mają ograniczyć ich palność lub opóźnić proces palenia. Są tzw. uniepalniacze lub antypireny. Jednak nie są to związki obojętne dla zdrowia ludzi.

Definicja i podział

Uniepalniacze tworzyw sztucznych należą do ogromnej i różnorodnej pod względem chemicznym grupy związków. Wśród najczęściej spotykanych antypirenów (około 180 różnych związków chemicznych) można wyróżnić cztery zasadnicze grupy:

1. substancje nieorganiczne: głównie związki metali lub metaloidów, m.in. tlenki glinu i antymonu, tlenek żelaza (III), tlenek tytanu(IV), różne związki molibdenu, cyrkonu, tytanu lub cynku, a także związki boru i fosforu, szkło i krzemionkę;
2. halogenowe związki organiczne: głównie związki organiczne bromu i/lub chloru, np. pentabromofenol, heksabromobenzen, heksabromocyklododekan, bis(heksachlorocyklopentadieno)cyklooktan;
3. fosforowe związki organiczne: głównie organiczne fosforany, gdzie część organiczną stanowią różnego typu alifatyczne albo alifatyczno-aromatyczne podstawniki, które dodatkowo mogą zawierać w składzie atomy chloru;
4. substancje na bazie azotu (np. melamina), które mają najmniejszy udział w całej produkcji.

W tworzywach sztucznych zastosowanie znalazły przede wszystkim związki z grupy halogenowanych związków organicznych oraz fosforowych związków organicznych. Uniepalniacze tworzyw sztucznych można dodawać na etapie polimeryzacji lub sieciowania polimeru, wówczas zostają wbudowane w jego strukturę poprzez wiązania chemiczne lub podczas jego przetwarzania, wtedy zwykle nie wiążąc się już kowalencyjnie z siecią polimerową.


Zastosowanie i sposób działania

Zdecydowana większość środków opóźniających palność jest wykorzystywana w przemyśle tworzyw sztucznych, a w szczególności w piankach poliuretanowych, które są elementami produktów powszechnego zastosowania, np. mebli, fotelików samochodowych, a także do izolacji z tworzyw sztucznych. Opóźniacze palenia stosowane są także do produktów pochodzenia naturalnego, głównie tkanin, np. bawełny i celulozy oraz w produktach przeznaczonych do gospodarstwa domowego.

Różnorodność budowy oraz sposobu działania powoduje, że nie każdy antypiren nadaje się do każdego zastosowania, zarówno ze względu na własności użytkowe, jak i toksyczność, w tym także toksyczne produkty rozkładu w warunkach pożaru.

Rola antypirenów sprowadza się przede wszystkim do przerwania cyklu samopodtrzymującego się palenia lub opóźnienia samego procesu palenia. Mechanizm działania opóźniaczy palenia może składać się z wielu równoległych lub następujących po sobie reakcji fizykochemicznych. Może to być m.in.:
(…)

Czytany 1880 razy Ostatnio zmieniany poniedziałek, 09 lipiec 2018 08:28