Zakończenie dotychczasowej działalności w formie kwartalnej

Drodzy Czytelnicy,

z dniem 1 stycznia 2022 roku kończymy wydawanie Kwartalnika Chemicznego: Prawo i Wiedza w formie kwartalnej. Dotyczy to zarówno prenumeraty elektronicznej, jak i drukowanej. Niebawem dostępna będzie możliwość zakupu wydań archiwalnych w wersji drukowanej oraz elektronicznej.

Zespół redakcyjny
Kwartalnik Chemiczny: Prawo i Wiedza

środa, 11 kwiecień 2018 09:23

Bezpieczeństwo stosowania nanosrebra w kosmetyce i medycynie

Napisane przez dr inż. Marta Pawłowska


Pobierz załącznik:
Oceń ten artykuł
(1 głos)

Jedną z najciekawszych i najbardziej obiecujących dziedzin wykorzystywanych obecnie w produktach zastosowania medycznego stanowi nanotechnologia, zwłaszcza ta z wykorzystaniem nanosrebra.

Znakomite właściwości srebra były znane od wieków. Używano srebra metalicznego oraz jego związków (azotanu srebra lub sulfadiazyny srebra), wykorzystując ich działanie antybakteryjne zarówno w medycynie, jak i w kosmetyce. Dopiero w XX wieku, kiedy rozwinął się przemysł farmaceutyczny i produkcja antybiotyków na dużą skalę, droższy i mniej dostępny kruszec zaczął być rzadziej stosowany. Jednak wiele substancji antymikrobowych (w tym antybiotyków) wykorzystywanych w nowych produktach ma udowodnione działanie drażniące i toksyczne – stąd ciągłe poszukiwanie nowych rozwiązań, które byłyby bezpieczniejsze dla ludzi i środowiska, a także bardziej dostępne.

Takim rozwiązaniem wydają się być nanocząstki srebra. Współczesne zainteresowanie srebrem metalicznym jest związane głównie z rozwojem nanotechnologii, która umożliwiła rozdrobnienie metalu do cząstek nanometrycznych. Według definicji rozporządzenia 1223/2009/WE dotyczącego produktów kosmetycznych, nanomateriał oznacza nierozpuszczalny lub biotrwały i celowo wytworzony materiał posiadający co najmniej jeden wymiar zewnętrzny lub strukturę wewnętrzną w skali od 1 do 100 nm. Uzyskane w ten sposób cząstki mają bardzo rozwiniętą powierzchnię aktywną, co pozwala na znaczne zwiększenie efektywności działania przy niewielkim nakładzie kruszcu. Przekłada się to bezpośrednio na cenę użytego materiału.

Ze względu na rosnącą odporność drobnoustrojów wobec jonów metali oraz antybiotyków, badacze z różnych obszarów nauki zainteresowali się antymikrobowymi właściwościami nanosrebra, uznając je za nową generację środków antybakteryjnych stosowanych w medycynie.

Nanosrebro łączy cechy metalu szlachetnego (bierność chemiczna) i duże rozdrobnienie, czyli wykazuje minimalną aktywność chemiczną, a jego oddziaływanie ogranicza się do działania fizycznego. Między innymi to powoduje, że bakteriom bardzo trudno wytworzyć mechanizmy obronne.

W przeszłości wykorzystywano srebro metaliczne lub jony srebra. Jednak badania wykazały niską aktywność antymikrobową obu tych form. Przy wykorzystywaniu srebra w pokrywaniu narzędzi chirurgicznych przyczyną mogła być dezaktywacja srebra metalicznego i jonowego w kontakcie z krwią. Tymczasem badania przeprowadzone na nanosrebrze, którym powleczono płytki silikonowe, wykazały znakomite właściwości antymikrobowe, co dało możliwość wykorzystania ich także w tym obszarze zastosowania medycznego.

 

Mechanizm oddziaływania

Prawdopodobny mechanizm antymikrobowy nanosrebra nie polega na reakcji chemicznej, tylko na zdolności przenoszenia bądź magazynowania tlenu atomowego lub poprzez oddziaływanie bioelktryczne. Zaabsorbowany tlen tworzy wgłębienia w błonach komórkowych, przez co zwiększa się ich przepuszczalność; generuje również wolne rodniki, które niszczą błony komórkowe. Według niektórych badaczy srebro nanocząsteczkowe łączy się z grupami sulfonowymi peptydoglikanu występującego w błonach komórkowych bakterii, za jego pomocą penetruje w głąb komórki, wbudowuje się w łańcuch DNA bakterii, uniemożliwiając jej replikację oraz blokuje reakcję w łańcuchu oddechowym, co bezpośrednio prowadzi do śmierci komórki. Mureina, główny składnik peptydoglikanu, jest materiałem budulcowym ściany komórkowej bakterii i nie występuje w komórkach zwierzęcych, co uniemożliwia penetrację nanosrebra do wnętrza nieuszkodzonych komórek ludzi czy zwierząt.
(…)

Czytany 1970 razy Ostatnio zmieniany poniedziałek, 09 lipiec 2018 08:32